شهلا دانشفر: پیشروی جنبش کارگری در سال های اخیر و استنتاجات عملی

در چند سال اخیر جنبش کارگری پیشروی های تحول بخشی داشته است. حزب کمونیست کارگری ایران یک فاکتور مهم در این پیشروی ها و رشد و نفود گرایش چپ و رادیکال در جنبش کارگری داشته است. رئوس مهم این تحولات عبارت از

١ – هر روزه بودن و گستردگی مبارزات کارگران در تقابل با تعرضات حکومت اسلامی، یک فاکتور مهمی در فعال نگاهداشتن فضای اعتراض در جامعه بوده و وزن بالایی به جنبش کارگری داده است.

٢- متعین تر شدن، تعرضی تر شدن و سراسری تر شدن خواستهای کارگری نظیر خواستهایی چون افزایش دستمزدها به بالای خط فقر، لغو قراردادهای موقت، کوتاه شدن دست پیمانکاران از محیط های کار،  تحصیل رایگان برای همه ، لغو تمام احکام صادر شده تحت عناوین امنیتی چون اخلال در نظم و امنیت ملی، به فاکتور مهمی در طبقاتی تر شدن و رادیکالیسم اعتراضات اجتماعی در سطح جامعه تبدیل شده است.

٣- حضور چشمگیر خانواده های کارگری در اعتراضات کارگری قدرت طبقاتی کارگران را افزایش داده و وزن اجتماعی – سیاسی آن  را بالا برده است. این اتفاق تغییری کیفی در جنبش کارگری است.

٤-استفاده از مدیای اجتماعی در امر سازمانیابی مبارزات کارگری، نقش تحول سازی درسازمانیابی و جلو آمدن قدرتمند تر جنبش کارگری ایفا کرده است.

مدیای اجتماعی به عنوان یک ابزار تحول بخش سازمانیابی برای گفتمان سازی، متحد شدن حول خواستها، سازمانیابی اعتراضات و مرتبط کردن مبارزات بخش های مختلف کارگری و جامعه با یکدیگر ، گرد آوردن نیرو و دادن فراخوان های اعتراضی و سازماندهی اعتراضات سراسری، به راه انداختن کارزارهای مبارزاتی و جمع آوری طومارهای اعتراضی،  انعکاس دادن صدای اعتراضات در سطح اجتماعی و بین المللی و… در جنبش کارگری نقش بازی کرده و به آن قدرت داده است.

٥- برپایی اعتراضات سراسری کارگری یک اتفاق مهم در اعتراضات دو سه سال اخیر در جنبش کارگری است. مدیای اجتماعی نقش مهمی در سراسری تر شدن مبارزات کارگری و گسترش دامنه آن داشته است.  تجمعات سراسری ای کارگری چون اعتراضات معلمان، معلمان بازنشسسته، بازنشستگان، کارگران مخابرات، کارکنان آتش نشانی و… با استفاده از این ابزار شکل یافته اند. مجلس اسلامی و مراکز دولتی دیگر به میعادگاه این اعتراضات تبدیل شده و افکار عمومی جامعه را متوجه خود کرده است. این اتفاقات فاکتور مهمی برای قدرتمند تر جلو امدن جنبش کارگری است.

٦-کمپین های مبارزاتی و طومارهای اعتراضی یک بستر مهم برای جمع آوری نیرو حول خواستهای سراسری است. مدیای اجتماعی یک ظرف مهم برای دامن زدن به کارزارهای سراسری کارگری است.  تشکلهای موجود کارگری با اتکا به همین مکانیزم توانسته اند رشد یابند.

٧- جلو آمدن رهبران سرشناسی از جنبش کارگری در قامتی اجتماعی و سیاسی تر در جلوی صحنه سیاسی جامعه یک فاکتور جدید و مهم در تحولات جنبش کارگری است. به همان درجه که جنبش کارگری به لحاظ خواست ها جامعه را نمایندگی کرده است، به همان درجه که جنبش کارگری در عرصه ی مبارزه سیاسی  چون علیه اعدام، برای آزادی زندانی سیاسی قد علم کرده است، رهبرانش هم سیاسی تر و اجتماعی تر شده اند.

این اتفاق نشان دهنده رشد رادیکالیسم در کل جامعه و نشاندهنده اینست که  نودونه درصدی های جامعه در واقع دارد رهبران خودش را به جلوی صحنه سیاسی جامعه میبرد.

در همان روندی که جامعه به ریشه های ستم و تبعیض و نابرابری دست میبرد، می رود که خود را از دست این جهنم و وضعیت خلاص کند، رهبران خودش را هم بیرون می دهد. و این روندی است که نه فقط در جنبش کارگری، بلکه در جنبش های دیگر نیز دیده میشود.

٨-ابراز وجود سیاسی جنبش کارگری از طریق طرح مطالبات عمومی رفاهی و سیاسی مردم از جمله مبارزه علیه اعدام، در حمایت از زندانی سیاسی، دفاع از حقوق کودک، دفاع از حقوق زن، مبارزه علیه امنیتی کردن مبارزات کل جامعه  و بروز اجتماعی آن در اعتراضات کارگری یک اتفاق مهم در چند ساله اخیر است.

٩- اتحاد کارگر و معلم و قرار گرفتن آنها در کنار هم در مبارزه بر سر معیشت و علیه سرکوبگری ها، یک پیشروی مهم جنبش کارگری در دو سه سال اخیر است. نمونه های دیگر همبستگی کارگران با بیانیه فراگیر دانشجویان و شانزده آذر امسال، نشست های مشترکی بین فعالینی از جنبش کارگری، معلمان، بازنشستگان، پرستاران، دانشجویان بارقه  های شکل گیری یک صف متحد طبقاتی کارگری در جامعه را به نمایش میگذارد.

روی آوری کارگران و جنبش های اجتماعی مختلف در جامعه به مدیای اجتماعی، یک امکان مهم برای مرتبط نگاهداشتن کارگران با مبارزات دیگر بخش های اجتماعی چون معلمان، بازنشستگان، پرستاران و دانشجویان است.

١٠- تشکلهای کارگری مستقل از دولت که از دهه هشتاد سر بلند کردند. ایجاد این تشکلها تحولی مهم در جنبش کارگری و یک پیشروی بزرگ برای کارگران بوده است. تشکلهای کارگری موجود ظرف عمل متحد رهبران کارگری در سطح سراسری است. کارزارهای مبارزاتی این تشکلها بر سر خواستهای سراسری جامعه، چون کارزار علیه امنیتی کردن مبارزات فعالین اجتماعی و اعتراض علیه لایحه ضدکارگری “اصلاح قانون کار” و کمپین افزایش دستمزدها به بالای خود فقر و نیز استفاده از ابزار مدیای اجتماعی، تغییری کیفی در کار این تشکلها و نقش اجتماعی – سیاسی آنها و رهبران و سخنگویان آنها ایجاد کرده است.

١١- جنبش کارگری در یک قدمی تثبیت مجامع عمومی کارگری به عنوان ظرف اعمال اراده کارگران قرار دارد. در شرایط کنونی مجامع عمومی کارگری ظرف سازماندهی اعتراضات کارگری و تصمیم گیری آنان در هنگام اعتراض است. روی آوری کارگران به مدیای اجتماعی، یک امکان مهم برای مرتبط نگاهداشتن کارگران در سطح مجتمع های بزرگ کارگری با یکدیگر، گفتمان سازی بر سر خواستها و متحد شدن حول آن و ایجاد شرایط برای شکل دادن مجامع عمومی کارگری است. جمع شدن معلمان در گروههای ٤ تا ٥ هزار در مدیای اجتماعی و تبدیل آنان به نیرویی اجتماعی و برگزاری اعتراضات سراسری به معلمان امکان داد که کانون صنفی معلمان را به دولت تحمیل کند و مجامع عمومی کانون های صنفی در تمام شهرها شکل گیرد. این تجربه را میتوان با انطباق دادن به وضعیت محیط های کارگری تکثیر کرد.

١٢- در اعتراض کارگران به تعرضات حکومت اسلامی، کل سیستم سرمایه داری حاکم است که به چالش کشیده میشود. اعتراض علیه حقوقهای نجومی و  شعار های اعتراضی علیه شکاف طبقاتی در جامعه، اعتراض علیه لایحه “اصلاح قانون کار” و به چالش کشاندن استثمار سرمایه داران در سیستم سرمایه داری حاکم و قانون کار جمهوری اسلامی، اعتراض علیه احکام امنیتی برای فعالین اجتماعی و به چالش کشیدن امنیت برای سرمایه داران، گفتمانهای چپ در جنبش کارگری است که بصورت کارزارهایی قدرتمند به جلو میرود.

١٣- تحولات کیفی در جنبش کارگری نقش مهمی در بردن گفتمان های کارگری در جامعه و به چالش کشیده شدن مستقیم سرمایه داری حاکم و قوانینش داشته است. به درجه ای که خواستها متعین تر میشود، بدرجه ای که اعتراضات کارگری اجتماعی تر و سیاسی تر میشود، تقابل گرایشات روشنتر و شفافتر میشود و راست و چپ خود را صریحتر بیان کرده و شفافیت و تعین بیشتری یافته است.

١٤- هژمونی گرایش چپ بر گفتمان های جنبش کارگری وعقب زدن بیشتر گرایشات راست در جنبش کارگری یک شاخص مهم جنبش کارگری در ایران است.

١٥- انعکاس صدای اعتراض کارگران در سطح جهانی و فراتر رفتن حمایت نهادهای بین المللی از همبستگی با کارگران زندانیی و  جلوتر آمدن آنها با  خواست اخراج جمهوری اسلامی از نهادهای بین المللی یک  پیشروی مهم در جنبش کارگری است. آی تی یو سی طی نامه ای در سال جاری اعلام کرد که رهبران واقعی کارگران در سازمان جهانی کار جعفرعظیم زاده، بهنام ابراهیم زاده و محمود صالحی هستند

مولفه های فوق کیفیت جدیدی به جنبش کارگری داده و از پیشروی های مهم جنبش کارگری هستند. با این پیشروی ها جنبش کارگری در موقعیت قدرتمند تری قرار گرفته و موجب بالا رفتن وزن سیاسی آن در تحولات سیاسی جامعه شده است

با توجه به پیشروی های جنبش کارگری حزب بر نکات زیر تاکید دارد

– نشان دادن اینکه سوسیالیسم و حزب جواب است و گذاشتن افق کمونیسم کارگری در مقابل جنبش کارگری

– شرکت فعال در جدال گرایشات: به نقد کشیدن گراشات راست  در سطح اجتماعی و سیاسی به عنوان یک قدم مهم برای تعین یابی و شفافیت دادن به خواستهای کارگران و تقویت نفود چپ در جنبش کارگری. از جمله نقد گرایشات راست، گرایشات توده ایستی، ملی اسلامی، نقد گرایشات راست ناسیونالیستی پروغرب اهمیت تعیین کننده و سیاسی ای در رشد جنبش کارگری و قدرت بخشیدن به هژمونی چپ در این جنبش و جنبش های اجتماعی در جامعه  دارد. یک مثال روشن نقد گرایشات راست در جنبش معلمان، است.

– نیروی قدرتمند خانواده های کارگری هنوز تماما به میدان نیامده است. تلاش مستمر برای حضور فعال خانواده های کارگران و جلب حمایت مردم از اعتراضات کارگری یک اقدام مهم در جهت جلب حمایت کل جامعه و تقویت موقعیت اجتماعی – سیاسی کارگران در جامعه است.

٦- جنبش کارگری در یک قدمی تثبیت مجامع عمومی کارگری قرار دارد . دامن زدن به جنبش مجمع عمومی و پیشروی به سمت ایجاد تشکل های توده ای کارگری یک پاسخ مهم حزب به امر سازماندهی توده ای در جنبش کارگری است.

– جلو تر آمدن گفتمان های کارگری در جامعه  و رشد نفوذ چپ در گفتمان های جنبش های جاری در جامعه،  تاکیدی بر  گفتمان همسرنوشتی کارگران، معلمان، بازنشستگان و نود و نه درصدی های جامعه از سوی حزب است

– برجسته کردن نقش سیاسی اجتماعی رهبران کارگری و جلو آمدن رهبران بیشتر کارگری در جلوی صحنه مبارزات اعتراضی کارگری یک امر مهم در سیر تحولات سیاسی امروز جامعه است.